Minder of juist meer

In duurzaamheidsdiscussies gaat het vaak over minder; we mogen straks niets meer, roken, vliegen, barbecueën, drinken, winkelen … al onze ‘pleziertjes’ worden ons ontnomen. Allemaal slecht voor onze gezondheid of voor de planeet.

Ander houdbaar economisch model

En inderdaad op een aantal vlakken zullen we flik gas terug moeten nemen. Letterlijk. Minder transport, minder spullen, ja, ook wellicht minder nageslacht. Minderen. Op de klimaatmars in Amsterdam liep een vrouw met een kartonnen bordje met de tekst ‘Soberder leven, we kunnen het’.  Dat we de dreigende klimaatontwrichting en het verlies van biodiversiteit niet met ons huidige economische groeimodel kunnen beheersen, is inmiddels wel zeker. Er komen steeds meer verhalen en rapporten uit die dit bevestigen. In het recente IPBES rapport over verlies biodiversiteit (20% soortenverlies planten en dieren sinds 1900) geeft de VN commissie aan ‘dat er geen alternatief meer is dan  te zorgen voor een ander houdbaar economisch model’. Ofwel een model dat uitgaat van de ecologische ruimte die er te verdelen is in de wereld. Inzetten op agro-ecologie voor onze voedselproductie en afscheid nemen van de industriële landbouw werd daarbij uitdrukkelijk genoemd.

Niet minder maar meer

En dan kom ik hier toch nog bij een hoopvolle boodschap dat het echt niet alleen over minder gaat, maar in veel opzichten over meer. Want bijvoorbeeld biodynamische landbouw zorgt voor meer biodiversiteit, voor meer dierenwelzijn, voor meer onbespoten voedsel, voor meer werkgelegenheid, voor meer arbeidsvreugde, voor meer leefbaarheid en last but not least voor een samenleving met meer geestelijke rijkdom vanuit liefde voor de natuur waar we onlosmakelijk onderdeel van uitmaken.  En o ja, toch ook nog voor minderminder gif op onze bodems, in ons water, in ons lichaam… dus ook minder ziekten, nou ja…

Bert van Ruitenbeek, directeur Stichting Demeter

Deze column verscheen in de Betere Wereld krant

Cartoon: Anabella Meijer uit boek 'Eerste hulp bij klimaatverandering’