Collegiale toetsing

Controle is goed, vertrouwen is beter!

Jan Diek van Mansvelt was in de tachtiger jaren bijzonder hoogleraar biologische landbouw aan de Landbouwuniversiteit in Wageningen. Altijd is hij een groot voorvechter geweest van de biologische landbouw en met name de biodynamische landbouw. Van 1996 tot 2002 was hij dan ook voorzitter van de BD-Vereniging. Zijn ideeën zijn altijd wars geweest van bestaande conventies. Zo was Jan Diek zijn tijd vooruit met ideeën over een puntensysteem voor het toekennen van het Demeter-certificaat.

 

Minimale norm

Demeter-certificaten worden toegekend op basis van de minimaal te halen Demeter-normen, precies zoals dat in de biologische sector gaat. Er moeten namelijk garanties kunnen worden gegeven aan consumenten dat aan de gestelde eisen is voldaan. Veel biologische en biodynamische boeren merken dat de algemene biologische praktijk door de gedetailleerde normen en door economische druk opschuift naar de minimale norm. Want ruimte aan natuur op je bedrijf kost productie en dan ben je een dief van je eigen portemonnee, toch?

 

Eigen identiteit

Biodynamische landbouw gaat op vele punten verder dan biologische landbouw. De richtlijnen en aanbevelingen in de BD-landbouw zijn voor de boeren vaak net de punten die het BD-boeren zo interessant maken. Zoals bij het preparaatgebruik: wat is belangrijker, je eigen persoonlijke verbinding met de preparaten of de vraag of elk perceel wel helemaal is bespoten? Ook kan men de eigen identiteit van het bedrijf vergroten door houtwallen aan te leggen, paddepoelen te graven en inheemse bomen aan te planten. Dergelijke keuzes en ontwikkelingen laten wij ook meewegen in de Demeter-certificering.

 

Collegiale Toetsing

Sinds 2005 wordt door Stichting Demeter geëxperimenteerd met Collegiale Toetsing (CT) wat ooit begonnen is onder de naam Mansveltscore. Elke boer kijkt met collega’s naar de kwaliteit van het bedrijf aan de hand van de Demeter-richtlijnen en de mogelijke verbeterpunten. Het enthousiasme onder de boeren is groot.

Nog altijd wordt er gewerkt aan het verbeteren van dit instrument. Deelname is verplicht, maar de resultaten worden niet betrokken bij het afgeven van licenties, juist om zoveel mogelijk open discussies te stimuleren. Voor het verkrijgen van een licentie blijven de reguliere inspecties bestaan. C T is echt een ontwikkelingsinstrument. De bedrijfsontwikkeling gebeurt op basis van vrije keuzes door de boer, maar de systematiek dient te garanderen dat de voornemens worden gerealiseerd. Dus de boer bepaalt als het ware wat er gebeurt en Stichting Demeter garandeert dàt het gebeurt. Dynamiek in de biodynamische landbouw.